ในสภาวการณ์แบบนี้ เป็นเรื่องยากที่ธุรกิจค้าปลีกจะหลีกเลี่ยงการถดถอยทางเศรษฐกิจ เพราะถ้าไม่จำเป็น ก็คงไม่มีใครอยากพาตัวเองไปอยู่ในพื้นที่เสี่ยงต่อการติดไวรัส

แต่กลับกัน ผู้ประกอบการก็ไม่สามารถหยุดอยู่นิ่งๆ เพื่อรอให้สถานการณ์ดีขึ้นได้ อย่างน้อยการที่ไทยไม่ได้เป็นประเทศกลุ่มแรกๆที่มีการระบาดของโรคนี้

เราก็ยังพอมีโอกาสที่จะได้เห็นตัวอย่างหรือบทเรียนในการรับมือปัญหาที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะจากจีน ซึ่งเริ่มฟื้นตัวกลับมาจากวิกฤตครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายปีในเวลาสั้นๆ

Forest Cabin ความงามที่เสิร์ฟถึงหน้าจอ

Forest Cabin แบรนด์เครื่องสำอางจากเซี่ยงไฮ้ หรือกรณีศึกษาของการพลิกจาก “ฟุบ” เป็น “ฟื้น” ในวิกฤตโควิด ด้วยเครื่องมือที่ผู้ประกอบการบ้านเรารู้จักกันดีอยู่แล้ว อย่างการไลฟ์สด (Shopstreaming)

ในช่วงที่มีการระบาดอย่างหนัก Forest Cabin ต้องปิดสาขาราวครึ่งหนึ่งของ 337 แห่งทั่วประเทศ และเอาเข้าจริง แม้แต่สาขาที่เปิดทำการ ก็แทบไม่มีลูกค้าเข้ามาใช้บริการ

ซุน ไหล่ชุน ผู้ก่อตั้ง ให้สัมภาษณ์ตอนปลายเดือนมกราคม ว่ายอดขายในช่วงเทศกาลตรุษจีน ลดลงถึง 90% ทั้งที่เป็นช่วงพีกของปี

และถ้าสถานการณ์นี้ยังดำเนินต่อไป บริษัทฯจะขาดทุนอย่างต่ำเดือนละ 30 ล้านหยวน (ประมาณ 138 ล้านบาท) และอาจล้มละลายภายในสองเดือน

แต่การเปลี่ยนกลยุทธ์มาไลฟ์สดขายสินค้า ทำให้ภายใน 15 วัน บริษัทฯสามารถทำยอดขายแซงหน้าช่วงเวลาเดียวกันนี้ของปีก่อน ได้ถึง 45%

ซุน ปรับกลยุทธ์ใหม่ทันที ด้วยการสั่งให้พนักงานหน้าร้านจำนวน 1,600 คน เข้ารับการเทรนวิธีไลฟ์สดผ่าน Taobao Live จนมูลค่ายอดขายออนไลน์ของ Forest Cabin สูงถึง 90% ของรายได้ทั้งหมดแล้ว เทียบกับช่วงก่อนหน้าที่มีมูลค่าเพียง 25%

กระทะเหล็กออนไลน์ ตำรับ เหม่ยซู ตงโป๋


ภัตตาคาร คืออีกกลุ่มธุรกิจที่ประสบปัญหาจากวิกฤตนี้ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลตรุษจีน

รายได้ของอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มในจีน เมื่อปี 2019 มีมูลค่าถึง 4.67 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 21 ล้านล้านบาท

ในจำนวนนี้ มีถึง 15% ที่เกิดขึ้นในช่วงเทศกาลตรุษจีน

แต่การระบาดของโควิด-19 ในช่วงเวลาสำคัญของปีนี้ ส่งผลเสียหายต่ออุตสาหกรรมนี้อย่างหนัก

ชาวจีนที่ตัดสินใจยกเลิกทริปเดินทางกลับบ้านในช่วงเทศกาล ก็ขอยกเลิกออร์เดอร์ที่จองไว้มากถึง 94%

เหม่ยซู ตงโป๋ ภัตตาคารในปักกิ่งเผยว่าทางร้านต้องยกเลิกการจองถึง 11,144 โต๊ะ ใน 100 สาขา ระหว่าง 21-30 มกราคมที่่ผ่านมา และสูญรายได้ไปกว่า 17 ล้านหยวน (78 ล้านบาท)

ทางออกคือการย้ายไปให้บริการแบบออนไลน์แทน โดยหนึ่งในกลยุทธ์เพื่อดึงดูดลูกค้าคือการไลฟ์สดการทำอาหารของเชฟ เพื่อกระตุ้น “ความอยาก” ของผู้บริโภค ด้วยความน่ากินของอาหารที่ทำสดใหม่

New Normal ในตลาดรถยนต์

อุตสาหกรรมรถยนต์ในจีน แม้จะเป็นตลาดใหญ่ที่สุดในโลก แต่ก็ประสบปัญหาต่อเนื่องมาตั้งแต่ช่วงสงครามการค้ากับสหรัฐฯแล้ว โดยยอดขายรถโดยสารนั้นตกลงจากปี 2018 ราว 8.2% ขณะที่ปริมาณการผลิตก็ลดลง 7.5%

แต่นั่นก็ยังไม่หนักหนาเท่าการถูกซ้ำเติมด้วยการระบาดจากโควิด-19 ตอนช่วงต้นปี 2020 เมื่อประชากรจีนส่วนใหญ่เลือกชะลอการใช้จ่าย เนื่องจากความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น

รายงานจากสมาคมยานยนต์จีน (CPCA) ระบุว่ายอดขายรถในสองสัปดาห์แรกของเดือนกุมภาพันธ์ ทำไปได้เพียง 4,909 คันเท่านั้น หรือตกลงถึง 92% เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน

และยิ่งเมื่อการระบาดแผ่ขยายออกไปในวงกว้าง ช่องทางการซื้อขายก็ถูกบีบแคบลงอีก เพราะโชว์รูมต่างๆ ต้องหยุดให้บริการชั่วคราวตามมาตรการรัฐ

บีบให้ผู้ขายต้องมุ่งหน้าสู่โลกออนไลน์ และการไลฟ์สตรีมแทน เพราะมีจุดเด่นในทรรศนะของ หม่า จุน หัวหน้าฝ่ายผลิตภัณฑ์ของ Dcar คือให้ข้อมูลได้ครบถ้วน มีประสิทธิภาพ และสามารถตอบสนองผู้บริโภคได้ทันที เมื่อเทียบกับแพลตฟอร์มอื่นๆ

ข้อมูลจาก Dcar และสมาคมดีลเลอร์ยานยนต์ ระบุว่าเฉพาะในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา อัตราการไลฟ์สดเพื่อสาธิตสมรรถนะรถยนต์ในจีน เติบโตขึ้นถึง 15 เท่าเมื่อเทียบกับเดือนมกราคมของปีเดียวกัน และสถิติสูงสุดของการไลฟ์สดขายรถยนต์ ในวันเดียว มีสูงถึง 7,000 รายการเลยทีเดียว

AHEAD TAKEAWAY

Forest Cabin หรือ เหม่ยซู ตงโป๋ เป็นแค่ส่วนหนึ่งของธุรกิจที่ต้องปรับตัวตามสถานการณ์

เพราะ Taobao Live แพลตฟอร์มให้บริการไลฟ์สดเพื่อขายสินค้าของ Alibaba เผยว่าตั้งแต่ช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ อัตราการไลฟ์โตขึ้นแบบก้าวกระโดดถึง 110% เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน

เหตุผลที่ทำให้ผู้ประกอบการจีนหันมาไลฟ์สดมากขึ้น มีมากกว่าแค่ต้อง “เอาตัวรอด” จากยอดขายที่ตกแบบฮวบฮาบ

แต่เพราะ Taobao Live ทำให้มันง่ายขึ้น สำหรับคนที่ไม่มีประสบการณ์ด้านนี้มาก่อน

เช่นไม่ต้องลงทะเบียนใหม่บนแพลตฟอร์ม ขอแค่เคยมีบัญชีในบิสเนสยูนิตอื่นๆของ Alibaba อย่าง DingTalk, Tmall, Taobao และ Juhuasuan ก็เริ่มต้นได้ทันที

หรือถ้าไม่รู้ว่าจะต้องเริ่มจากไหน ก็สามารถเรียนออนไลน์จากคอร์สที่เปิดสอนได้แม้แต่การจัดหาสินค้า ซัพพลายเออร์ต่างๆในเครือ Alibaba ก็พร้อมดูแลให้

ล่าสุด มีการประเมินจาก iiMedia Research ว่ารายได้จากการไลฟ์สดขายสินค้าในทุกอุตสาหกรรมรวมกัน อาจสูงเกิน 9 แสนล้านหยวน (4 ล้านล้านบาท) หรือสูงกว่าสถิติ 4.3 แสนล้านหยวน ของปีกลาย เกินกว่าเท่าตัว โดยมีจำนวนผู้ใช้เพิ่มขึ้นจาก 504 ล้านคนในปี 2019 เป็น 524 ล้านคนในปีนี้

ที่จริงการไลฟ์สดเพื่อขายสินค้า ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับบ้านเราเลย เผลอๆอาจจะมาก่อนจีนด้วยซ้ำ

ถึงมีอินฟลูเอนเซอร์ที่เติบโตจากเป็นคนค้าขายอย่าง เจ๊น้ำ หรือ บังฮาซัน หรือคำศัพท์ที่เป็นรหัสเฉพาะกลุ่มซื้อขายอย่าง F, CF หรือ CC ที่คนทั่วไปอาจไม่รู้จัก

และในช่วงที่ค้าปลีกแบบดั้งเดิมต้องเจอกับศึกหนักแบบนี้ การมองหากลยุทธ์ใหม่ๆ เพื่อกระตุ้นยอดขาย แทนที่จะรอให้ลูกค้าเดินมาหาก็เป็นเรื่องจำเป็น

เพราะบางที การจะรอความช่วยเหลือที่ไม่รู้เมื่อไหร่จะมาถึง มันอาจจะสายเกินไปแล้วก็ได้

เรียบเรียงจาก
BRANDS TURN TO LIVESTREAMING AS CHINA RETURNS TO WORK

Epidemic Accelerates China’s Commercial Livestreaming Boom

China’s car dealers embraced live streaming to connect with consumers during coronavirus lockdown

AHEAD ASIA นวัตกรรม ล้ำหน้า