การขาดแคลนหน้ากาก N95 ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญทางการแพทย์ คืออุปสรรคสำคัญของหน่วยงานสาธารณสุขทั่วโลก ในการรับมือ โควิด-19 จนเป็นที่มาของ Fix the Mask องค์กรไม่แสวงผลกำไร ซึ่งก่อตั้งโดยอดีตพนักงาน Apple สองราย ที่มาพร้อมไอเดีย DIY ที่ใช้ยางรัดเพียงสามเส้น และหน้ากากอนามัยทั่วไป แต่ให้ผลเทียบเท่าหรือใกล้เคียงกับการใช้ N95

Fix the Mask ก่อตั้งโดย ซาบรินา เพสแมน และ เมแกน เซือง อดีตพนักงาน Apple เพื่อแก้ปัญหาจากขาดแคลนหน้ากาก N95 ในกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงคนทั่วไปที่ยังอยู่ในภาวะเสี่ยงได้รับเชื้อระหว่างใช้ชีวิตประจำวัน เมื่อหลายเมืองในโลกเริ่มคลายมาตรการล็อคดาวน์ลง เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

จุดเริ่มต้นของไอเดียนี้ เกิดขึ้นเมื่อ เพสแมน อดีตวิศวกรผู้ร่วมออกแบบ Mac Pro รุ่นล่าสุด ลองแยกชิ้นส่วนของ N95 ซึ่งเป็นหน้ากากรุ่นผลิตจำนวนมาก ที่มีประสิทธิภาพดีที่สุดในการป้องกันเชื้อโรคและอนุภาคต่างๆ เพื่อหาวิธีดัดแปลงหน้ากากอนามัยชนิดอื่นๆ ซึ่งหาได้ง่ายกว่า ให้มีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน

เพสแมน พบว่าหน้ากากอนามัยทั่วไป ที่ได้มาตรฐาน ASTM คือตัวเลือกที่ดีที่สุดในการดัดแปลง พร้อมคำอธิบายวิธีการทำ DIY ไว้ในเว็บไซต์ขององค์กรด้วย

– เริ่มจากการนำยางรัดของทั้งสามเส้นมาร้อยเข้าด้วยกันในลักษณะลูกโซ่

– จากนั้นให้สวมหน้ากากอนามัยที่ได้มาตรฐาน และดึงด้านบนและล่างให้ตึงเพื่อครอบจมูกและคางจนสนิท จัดโครงลวดบริเวณจมูกให้เข้าที่

– ใช้ยางรัดที่ร้อยไว้มาคล้องหู เพื่อช่วยจัดให้หน้ากากอนามัยกระชับกับใบหน้าโดยไม่เกิดช่องว่างระหว่างใบหน้ากับหน้ากาก

– เมื่อหน้ากากกระชับกับใบหน้าแล้ว ให้ทดสอบด้วยการใช้มือกดที่หน้ากากแล้วหายใจออกแรงๆ ถ้ารู้สึกว่ามีอากาศผ่านออกไป แสดงว่ายังมีช่องว่างระหว่างใบหน้ากับหน้ากากอยู่

– ถ้าอากาศรั่วบริเวณใกล้จมูกให้จัดลวดดัดใหม่ให้กระชับ ถ้าอากาศรั่วบริเวณใบหน้าให้ลองจัดยางรัดใหม่

คำเตือนจาก เพสแมน คือก่อนใช้วิธีนี้ ต้องตรวจสอบหน้ากากที่จะใช้งานว่าได้มาตรฐานสมาคมการทดสอบและวัสดุอเมริกัน (ASTM) ระดับ 1 ขึ้นไป คือกรองอนุภาค 0.1 ไมครอน ได้ 95% ขณะที่มาตรฐาน YY 0469 ของจีนนั้น กรองได้เพียง 30% of ส่วนมาตรฐานยุโรป EN 14684s ไม่สามารถกรองได้

ขณะที่ เซือง อดีตหัวหน้าฝ่ายแบรนด์และดิจิทัลมาร์เก็ตติ้งของ Apple ซึ่งเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Fix The Mask ก็เตือนว่าหน้ากากที่ตัดเย็บจากผ้า ซึ่งนิยมใช้กันนั้น ยังให้การป้องกันได้ไม่ดีพอ เมื่อเทียบกับหน้ากากที่ได้มาตรฐานทางการแพทย์

“ถ้าคุณสามารถหา N95 มาใช้ได้ ก็เป็นเรื่องดี แต่ถ้าไม่ นี่คือทางเลือกที่ดีที่สุดในตอนนี้ และวิธีที่ง่ายที่สุดที่คุณจะช่วยเหลือคนได้ คือการแชร์ข้อมูลเหล่านี้ออกไป” เซือง กล่าว

นอกจากไอเดียการทำ DIY แล้ว บนเว็บไซต์ของ Fix The Mask ยังระบุสเปคสำหรับการผลิตหน้ากากอนามัยมาตรฐาน ASTM สำหรับคนที่มีเครื่องพิมพ์ 3 มิติ และวัตถุดิบที่ได้มาตรฐาน และปัจจุบันอยู่ระหว่างระดมทุนเพื่อผลิตหน้ากาก จำนวน 1 แสนชิ้น สำหรับแจกจ่ายให้กับผู้ที่ต้องการในย่านดีทรอยท์และชิคาโกด้วย

AHEAD TAKEAWAY

บางครั้งนวัตกรรมก็ไม่จำเป็นต้องเกิดจากเทคโนโลยีล้ำสมัย แต่เป็นการหาทางออกใหม่ๆ เพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น โดยคนที่มองเห็น pain points เหล่านี้

(อ่านเพิ่มเติม เด็กอเมริกันสร้างเว็บอัพเดทข่าวโควิด-19เรียลไทม์ ผู้ใช้งานกว่า12ล้าน)

ซึ่งก็รวมถึงสิ่งที่อดีตศิษย์เก่า Apple ทั้งสองรายนี้ พยายามนำเสนอด้วย

เพราะขณะที่จำนวนผู้ติดเชื้อโควิด-19 ยังคงเพิ่มสูงขึ้นทุกวัน (ขึ้นหลัก 3 ล้านคนแล้ว เมื่อ 29 เมษายน) ปัญหาเรื่องอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ไม่เพียงพอ ก็ยังไม่ได้รับการแก้ไขเท่าที่ควร โดยเฉพาะเครื่องมือป้องกันสำคัญอย่างหน้ากาก N95 ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับแพทย์และโรงพยาบาลที่ต้องใกล้ชิดกับผู้ป่วย

หรือแม้แต่ในอนาคตอันใกล้ ที่หลายประเทศจะเริ่มคลายการล็อคดาวน์ ให้คนกลับมาใช้ชีวิตตามปกติ ทั้งที่ยังไม่สามารถหาวิธีรักษาหรือค้นพบวัคซีนที่ป้องกันได้ 100% ก็น่าจะทำให้หน้ากากอนามัยคุณภาพสูงกลับมาเป็นที่ต้องการ (หรือหายาก) อีกครั้ง

การมองหาตัวเลือกรองลงไป แต่สามารถทำหน้าที่ได้ดีเทียบเท่าหรือใกล้เคียง โดยอาศัยหลักการง่ายๆที่ใครก็ทำได้ จึงน่าจะเป็นอีกทางออกสำหรับแก้ไขปัญหานี้

ข้อจำกัดของแนวคิด Fix the Mask คงเป็นเรื่องหน้ากากที่จะนำมาใช้ได้นั้น ต้องได้มาตรฐาน ASTM ระดับ 1 ซึ่งยังไม่ใช่สินค้าที่หาซื้อได้ง่ายในบางประเทศอยู่ดี

เรียบเรียงจาก

Ex-Apple employees are attacking the mask shortage problem, and they’re starting with rubber bands

AHEAD ASIA นวัตกรรม ล้ำหน้า