จากบริษัทที่เกือบจะล้มละลาย ปัจจุบัน Tesla เติบโตจนกลายเป็นผู้ผลิตยานยนต์ที่มีมูลค่า market cap สูงที่สุดในโลก (อ่านเพิ่มเติม หุ้น Tesla ทุบสถิตินิวไฮอีกรอบ แซง Toyota เป็นบริษัทรถยนต์มูลค่าสูงสุด) และกำลังจะเป็นผู้วางรากฐานให้อุตสาหกรรมยานยนต์พลังงานไฟฟ้าต่อไปในอนาคต

หนึ่งในเคล็ดความสำเร็จของ Tesla คือแนวคิดเบื้องต้นของ อีลอน มัสก์ ที่เน้นย้ำกับพนักงานทุกคน ในการทลายกำแพงระหว่างแผนก เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุดขององค์กร

No Silo rule

มัสก์ มักสื่อสารกับพนักงานผ่านอีเมลอยู่เสมอ และแนวคิดที่เรียกกันว่า No Silo rule ก็ปรากฎในอีเมลเกี่ยวกับการสื่อสารภายในองค์กร ที่เจ้าตัวตั้งชื่อว่า ‘Communication Within Tesla’

มัสก์ ไม่เห็นด้วยกับการสื่อสารแบบทั่วไปที่ใช้กันในองค์กร อย่าง chain of command ที่คำสั่งจะถูกถ่ายทอดจากยอดพีระมิดสู่ฐานผ่านผู้จัดการ หรือหัวหน้าทีม

เพราะการสื่อสารในลักษณะนี้ เป็นการเพิ่มอำนาจให้แก่ตัวบุคคล แต่ไม่เป็นผลดีกับองค์กร

มัสก์ ย้ำว่า บริษัทขนาดเล็กอย่าง Tesla ที่เป็นรองยักษ์ใหญ่ทุกๆด้าน จะอยู่รอดในอุตสาหกรรมนี้ได้ ต่อเมื่อพร้อมจะแข่งขันด้วยไหวพริบและความคล่องตัว

เขาจึงระบุในอีเมลฉบับดังกล่าวว่า พนักงานใน Tesla ทุกคนสามารถแสดงความเห็นกับใครก็ได้ โดยไม่ต้องขออนุญาตก่อน “ตราบใดที่เชื่อว่านั่นคือวิธีที่เร็วที่สุดในการแก้ปัญหา” เพื่อผลประโยชน์ของบริษัท

มัสก์ มองว่าการทำงานแบบแยกส่วน (silo) คือที่มาของทัศนคติแบบแบ่งฝักแบ่งฝ่าย (us vs them) ซึ่งจะเกิดขึ้นตามธรรมชาติ พนักงานในระดับผู้จัดการหรือหัวหน้าทีมจึงต้องพยายามประคับประคอง เพื่อไม่ให้วิธีคิดที่เป็นลบแบบนี้เกิดขึ้น

การลงเรือลำเดียวกันในความหมายของ มัสก์ คือทุกคนในองค์กรควรทำงานเพื่อประโยชน์สูงสุดขององค์กร ไม่ใช่แผนกที่ตนสังกัด

ผู้พิฆาต Walkman

กฎ No Silo ที่ มัสก์ นำมาใช้ ไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะย้อนกลับไปเมื่อเกือบยี่สิบปีที่แล้ว สตีฟ จ๊อบส์ ก็นำกฎนี้มาใช้เพื่อพลิกฟื้นชะตาของ Apple ได้สำเร็จ (อ่านเพิ่มเติม ipod กงล้อหมุนชะตา Apple)

จ๊อบส์ ซึ่งเคยถูกบีบให้ลาออกจากตำแหน่ง กลับมาทำหน้าที่ซีอีโอของ Apple เป็นครั้งที่สองในปี 1997 เพื่อกอบกู้บริษัทฯ ที่อยู่ในสถานการณ์ย่ำแย่

การยุบแผนกต่างๆเพื่อลดรายจ่ายเป็นเพียงส่วนหนึ่งของแผนฟื้นฟู แต่จุดเปลี่ยนจริงๆที่ทำให้ Apple ผงาดเป็นยักษ์ใหญ่ในโลกเทคโนโลยีได้ คือการเข้าสู่ตลาดแมสโดยตรง ด้วยการผลิตเครื่องเล่นเพลงแบบพกพา

ในยุคนั้น Sony คือยักษ์ใหญ่ที่ครองตลาดนี้ไว้แบบสมบูรณ์ ภายใต้แบรนด์ Walkman

แต่ วอลเตอร์ ไอแซคส์สัน ผู้เขียนหนังสือชีวประวัติของ จ๊อบส์ ก็วิเคราะห์ว่าความใหญ่เกินไปของ Sony จนแบ่งแยกเป็นแผนกต่างๆมากมาย ทำให้การพัฒนาเครื่องเล่นเพลงแบบดิจิทัลเป็นไปอย่างล่าช้า

ส่วนหนึ่งมาจากความกลัวของผู้บริหารภายในองค์กรที่ว่า ผลิตภัณฑ์/บริการใหม่ๆ (ไฟล์เพลงดิจิทัล/การดาวน์โหลด) จะย้อนกลับมากระทบธุรกิจเดิมๆของตัวเอง ทั้งโรงงานผลิตซีดี ไปจนถึงค่ายเพลง ฯลฯ

ขณะที่ จ๊อบส์ เชื่อว่าไฟล์เพลงดิจิทัลคืออนาคตของอุตสาหกรรมนี้ ต่อให้เขาไม่ลงมือทำ สุดท้ายก็จะมีคนทำอยู่ดี

เขาตัดสินใจเดินหน้าโปรเจกต์ เข้าไปควบคุมแต่ละทีมให้ทำงานร่วมกันเหมือนเป็นยูนิตเดียวกัน จนสุดท้ายก็สามารถเปิดตัว ipod รุ่นแรก ที่มีหน้าตาเรียบง่ายสไตล์มินิมอล ในปี 2001 และกลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่ประสบความสำเร็จที่สุดของบริษัทอยู่หลายปี ก่อนที่ iPhone จะมารับช่วงต่อในเวลาถัดมา

AHEAD TAKEAWAY

กฎ No Silo เป็นหลักพื้นฐานในการใช้ความฉลาดทางอารมณ์ (emotional intelligence) ในการทำงาน คือให้อารมณ์เป็นตัวขับเคลื่อนงานไปข้างหน้า แทนที่จะให้เป็นอุปสรรค

เพราะปัญหาใหญ่ของทุกธุรกิจ คือเมื่อองค์กรเติบโตขึ้น ก็มักลงเอยด้วยการแยกเป็นแผนกหรือหน่วยย่อย เพื่อให้ง่ายต่อการบริหารจัดการ

แต่ปัญหาคือการแยกทีม มักมีผลทางจิตวิทยาให้เกิดการแข่งขันกันเอง ไม่ว่าจะเกิดจากความตั้งใจหรือจิตใต้สำนึกก็ตาม และหลายครั้งมักเลยเถิดไปถึงการขัดขวางทีมอื่น เพื่อไม่ให้ได้ประโยชน์สูงสุด

นอกจากการส่งอีเมลเตือนสติพนักงานแบบ มัสก์ หรือลงมาควบคุมด้วยตัวเองแบบ จ๊อบส์

การสร้างทัศนคติแบบ No Silo ยังอาจทำได้ด้วยวิธีอื่นๆ เช่นให้ พนักงานในองค์กรทดลองเทรนแบบข้ามแผนก การเปิดกว้างให้ทุกคนได้แสดงฟีดแบ็ก เพื่อให้เข้าใจว่าการทำงานของแต่ละแผนก ส่งผลอย่างไรต่อแผนกอื่นๆ เพื่อนำไปปรับปรุงให้เหมาะสม

วิธีเหล่านี้ จะช่วยให้พนักงานเข้าใจภาพรวมการทำงานของบริษัทมากขึ้น แทนที่จะจดจ่อเฉพาะสิ่งที่อยู่ตรงหน้าเท่านั้น

ที่สำคัญ เมื่อผู้บริหารเน้นย้ำว่าประโยชน์สูงสุดขององค์กรคือเป้าหมาย รางวัลหรือการตอบแทนต่างๆ ก็ต้องกระจายให้ทั่วถึง ไม่ใช่มอบเฉพาะคนที่มีผลงานดีเท่านั้น คนที่มีส่วนสนับสนุนก็ควรได้รับเช่นกัน

เพื่อให้พนักงานเกิดการรับรู้ว่า “ทุกคนในองค์กรเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน” นั่นเอง

เรียบเรียงจาก

Why Intelligent Minds Like Elon Musk and Steve Jobs Embrace the ‘No Silo Rule’

This Email From Elon Musk to Tesla Employees Describes What Great Communication Looks Like

AHEAD ASIA นวัตกรรม ล้ำหน้า