ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าปี 2020 นี้ สิ่งที่มีอิทธิพลต่อการใช้ชีวิตของเรามากที่สุด ทั้งในชีวิตประจำวันและเชิงธุรกิจ คือ โควิด-19 ที่เข้ามาเปลี่ยนวิถีชีวิตคนทั้งโลกแบบกะทันหัน จนรรับมือกันแทบไม่ทัน

ในระยะสั้น เราได้เห็นการเปลี่ยนแปลงมากมายเพื่อให้ธุรกิจอยู่รอด จนมาถึงวันที่สถานการณ์เริ่มคลี่คลาย

ถึงตอนนี้สิ่งที่เราต้องคิดกันต่อ ไม่ใช่แค่การวางแผนรับมือระยะสั้นอีกต่อไป แต่เป็นการวางทิศทางให้ธุรกิจในระยะยาวแทน

Head100 Company ในฐานะนักการตลาด และนักสร้างแบรนด์ขอหยิบประเด็นที่น่าสนใจของการ เอาตัวรอด ผ่านเรื่องราวของปลา 4 ชนิด มาเติมแรงบันดาลใจให้ทุกธุรกิจฝ่าวิกฤตินี้ไปได้อย่างสวยงาม

#1
Rescale แบบโลมา คลื่นยิ่งสูงยิ่งไปได้ไกล

ในวิกฤติครั้งนี้ มีธุรกิจนับไม่ถ้วนที่ได้รับผลกระทบจนบาดเจ็บสาหัส กลับกัน ยังมีหลายธุรกิจที่ไม่เพียงไม่ได้รับผลกระทบเชิงลบจากโควิด-19 แต่ยิ่งเป็นโอกาสส่งเสริมให้ธุรกิจเหล่านั้นเติบโตได้ดีกว่าในสถานการณ์ปกติ

เช่น ธุรกิจเพื่อความบันเทิงภายในบ้าน เช่นเครื่องเล่นเกมส์ Nintendo Switch ที่ขายดีจนขาดตลาดในหลายประเทศ หรือ Netflix แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งภาพยนตร์และซีรีย์ ที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมาก

เปรียบได้กับโลมา ที่ถึงคลื่นจะมาแรงเพียงใด ก็ไม่เป็นอุปสรรคต่อสิ่งมีชีวิตที่รักการโต้คลื่นเป็นชีวิตจิตใจ

กลับกันเมื่อคลื่นมา ยิ่งเสริมให้โลมาว่ายน้ำได้ไกลและเร็วกว่าเดิม

ต่อยอดอย่างโลมา

ถึงกระแสน้ำจะเป็นใจแค่ไหน แต่ถ้าไม่ว่ายต่อ ยังไงก็ไร้ประโยชน์ ตรงกับสำนวนที่เราคุ้นหูกันดีว่า น้ำขึ้นให้รีบตัก ธุรกิจที่รุ่งเรืองในช่วงวิกฤตก็ไม่ควรหยุดนิ่ง เพียงเพราะทุกอย่างเป็นใจเช่นกัน กลับกันควรต่อยอดเพื่อให้สิ่งที่ดีอยู่แล้วไปได้ไกลกว่าเดิม

เช่น Zoom แพลตฟอร์มให้บริการประชุมออนไลน์ระดับโลก ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วงล็อคดาวาน์ จากผู้ใช้งานประจำ 10 คนต่อวัน พุ่งเป็น 300 คนต่อวัน ภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่การมีผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวในเวลาอันสั้น ก็ทำให้พบข้อบกพร่องบางประการที่ทำให้การใช้งานติดขัด โดยเฉพาะปัญหาหลักคือความปลอดภัยของข้อมูลผู้ใช้งาน

แต่ Zoom ไม่ปล่อยให้ปัญหานี้ สร้างความไม่สบายใจแก่ผู้บริโภคนาน ด้วยการรีบปรับปรุงระบบอย่างเร่งด่วน โดยเน้นที่ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยของข้อมูลเป็นหัวใจสำคัญ

ยิ่งไปกว่านั้น ยังลงทุนกับระบบเพื่อยกระดับประสบการณ์ให้การประชุมออนไลน์ผ่านโลกเสมือนจริง สะดวกและมีประสิทธิภาพมากกว่าที่เคย เช่น จับมือกับ Oracle พัฒนาระบบคลาวด์เก็บข้อมูล รองรับการใช้งานใหม่ๆ อีกทั้งยังพัฒนาโซลูชั่นด้านวิดีโออีกหลายแบบ

ปัจจุบัน ผู้ใช้งาน Zoom มีหลากหลายสาขา ทั้งการแพทย์ การศึกษา หรือการใช้งานทั่วไปของผู้บริโภคในยุคหลังโควิด และมีแนวโน้มจะเติบโตขึ้นอีกในอนาคต

#2
Rethink แบบแซลมอน ว่ายทวนน้ำ โตสวนกระแส

วิกฤติโควิด ส่งผลต่อทุกธุรกิจในรูปแบบที่ไม่มีใครคาดคิดมาก่อน จึงไม่น่าแปลกใจที่บางโซลูชั่นเดิมๆ ที่เคยใช้แล้วประสบความสำเร็จในอดีต กลับใช้ไม่ได้ผล

เมื่อเจอสถานการณ์เช่นนี้ การคิดสิ่งใหม่ให้แตกต่างจึงเป็นทางเลือกที่ดีกว่า เราจึงได้เห็นรูปแบบของธุรกิจใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมาย หลายองค์กรหลุดจากกรอบเดิมๆ ทำในสิ่งที่ธุรกิจประเภทเดียวกันไม่มีใครทำ เพื่อเปลี่ยนวิกฤติให้เป็นโอกาส เหมือนปลาแซลมอนที่ว่ายทวนน้ำสวนทางกับปลาตัวอื่น เพราะถ้าฝืนตามน้ำวางไข่กลางแม่น้ำใหญ่ อนาคตของแซลมอนรุ่นใหม่ๆ ก็คงไม่ได้เกิด

เหมือนที่เขาว่ากันว่าไอเดียดีที่สุด มักเกิดขึ้นในสถานการณ์ที่คาดไม่ถึงนั่นเอง

แตกต่างอย่างแซลมอน

ในเมื่อคลื่นซัดจนเรามองเห็นหนทางที่จะไปต่อไม่ชัด ต้องลองคิดต่างหาวิธีว่ายสวนทาง เช่น ธุรกิจท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการล็อคดาวน์

สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญอย่าง พระราชวังบัคกิงแฮมในสหราชอาณาจักร ก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น เมื่อนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมถึงที่ไม่ได้ ทางแก้คือยกบรรยากาศและกลิ่นอายของสถานที่ไปเสิร์ฟให้ถึงที่แทน ด้วยการวางจำหน่าย จินสูตรพิเศษ ภายใต้แบรนด์ Buckingham Palace Gin พร้อมระบุสูตรลับค็อกเทลที่ควีนเอลิซาเบธที่ 2 ทรงเสวยทุกวันให้ได้ลองดื่มด่ำด้วย

ความพิเศษคือวัตถุดิบที่ใช้ ล้วนมาจากธรรมชาติภายในพระราชวังทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นดอกไม้ เครื่องเทศ หรือสมุนไพร จนเกิดเป็นจินที่มีรสชาติเอกลักษณ์ลงตัว และมีกลิ่นอายของพระราชวังบัคกิงแฮมชัดเจน นั่นทำให้ทันทีที่วางจำหน่าย ก็มียอดสั่งซื้อถล่มทลายจนคิวการผลิตยาวหลายเดือนเลยทีเดียว

#3
Resilience แบบปลาไหล เอาตัวรอดได้เสมอ

ในสถานการณ์ที่คลื่นยักษ์ถาโถมเข้ามาอย่างหนักเช่นนี้ จึงมีความไม่แน่นอนมากมาายเข้ามาท้าทายให้ต้องรับมือตลอด แต่หลายองค์กรก็หาวิธีแก้ไขให้ธุรกิจปัจจุบันอยู่รอดได้ เช่นการปรับตัวให้เข้ากับยุค New Normal

หากจะเปรียบกับปลา องค์กรเหล่านี้เปรียบได้กับปลาไหลที่ไม่ว่าจะเจออุปสรรคอย่างไร ก็สามารถดิ้นหลุดมาได้ทุกครั้ง ตามอย่างสำนวนคลาสสิคของไทยที่ว่า “ลื่นเหมือนปลาไหล” นั่นเอง

ตอบโต้ให้ไหลลื่นเหมือนปลาไหล

การตั้งสติและหาไอเดียใหม่ๆ เพื่อดิ้นให้หลุดเหมือนปลาไหล เพื่อพาให้ธุรกิจอยู่รอด มีตัวอย่างให้เห็นมากมาย เช่น บริษัท Yum China Holding เจ้าของร้านฟาสต์ฟู้ดชื่อดังยอ่าง KFC และ Pizza Hut ในจีน ที่ประสบปัญหาสาขาจำนวนมาก ไม่สามารถดำเนินการได้ ในช่วงที่การระบาดยังยากต่อการควบคุม

บริษัทจึงต้องปรับกลยุทธ์อย่างรวดเร็วเพื่อเอาตัวรอด เพราะในเมื่อลูกค้าไม่เข้าร้าน ก็ต้องไปหาลูกค้าถึงที่ Pizza Hut เปิดบริการส่งตรงวัตถุดิบสดๆ พร้อมวิธีปรุงอย่างละเอียดถึงบ้าน ช่วยให้ยอดขายสามารถฟื้นฟูขึ้นมาได้

#4
Reallocate แบบทูน่า เปลี่ยนเพื่อสิ่งที่ดีกว่า

เมื่อกิจการเดินทางมาถึงทางตันจนไม่เห็นทางที่จะไปต่อได้ในอนาคต องค์กรอาจต้องยอมตัดใจลดทอน หรือล้มเลิกธุรกิจที่ไม่มีศักยภาพเพียงพอจะไปต่อได้ เพื่อจะได้โฟกัสกับโอกาสใหม่ๆ ที่อาจเป็นประโยชน์ต่อการเติบโตต่อไปในอนาคตได้

เหมือนปลาทูน่าที่มีความพิเศษคือการย้ายถิ่นฐาน เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมและอุณหภูมิที่ไม่เป็นใจ เพื่อการเจริญเติบโตที่ดีกว่า

ตัดทอนเพื่อเติบโตอย่างทูน่า

กรณีศึกษาของการเปลี่ยนเพื่อสิ่งที่ดีกว่าเกิดขึ้นกับธุรกิจท่องเที่ยว โดยเฉพาะกลุ่มที่พึ่งพานักท่องเที่ยวเป็นหลักอย่างสายการบิน ในช่วงที่ผ่านมา บริษัทสายการบิน 2 สัญชาติอย่าง นกสกู๊ต ที่ถือโอกาสโบกมือลาน่านฟ้าอย่างเป็นทางการ ปิดตำนานสายการบินระหว่างประเทศราคาประหยัด ส่วนบริษัท สายการบินนกแอร์จำกัด (มหาชน) ผู้ดำเนินกิจการสายการบินนกแอร์ และผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของนกสกู๊ตก็กลับมาโฟกัสการบริหารงานของนกแอร์อย่างเต็มตัว เพื่อเอาตัวรอดจากวิกฤติครั้งนี้

เรื่องราวของปลาทั้ง 4 ตัวนี้ ทิ้งข้อคิดน่าสนใจให้เราอย่างหนึ่งคือไม่ว่าจะเป็นปลาชนิดไหน เล็กหรือใหญ่ ไม่สามารถรอดจากวิกฤตินี้ไปได้เลย ถ้าไม่ปรับตัว

ธุรกิจเองก็เช่นกัน ไม่ว่าผลกระทบจากเป็นอย่างไร ดีหรือร้าย มากหรือน้อย หากรอให้เวลาผ่านไปเฉยๆ โดยไม่ปรับตัว อาจไม่สามารถ เอาตัวรอด จากช่วงเวลานี้ไปได้

Our guest contributor
Head100 is a Bangkok-based marketing agency on a mission to build brands and businesses that make real impact and inspire the world.
ติดตามเรื่องราวของแบรนด์ต่างๆที่จะช่วยเติมแรงบันดาลใจให้ธุรกิจได้ที่ www.head100company.com และพูดคุยกันผ่านทาง hello@head100company.com
AHEAD ASIA นวัตกรรม ล้ำหน้า